Co to jest szybkie „badanie urazowe”?

W dniu 24.01.2012 r. ramach dodatkowych zajęć z pierwszej pomocy „Zdrowe dzieci to nasz kapitał”ratownik KPP Andrzej Dziedzic zaznajomił młodzież szkolną z ZSG w Bogucicach i Gawłowie  z szybkim badaniem urazowym. Przed rozpoczęciem szkolenia sprawdzono wiedzę praktyczną uzyskaną w przebytym 2011 r. szkoleniu. W związku z zainteresowaniem młodzieży postanowiono poszerzyć tematykę o nowy termin ratowniczy tj. szybkie badanie urazowe.

W ZSG Gawłowie szkolenie zostało poprzedzone akademią z okazji Dnia Babci i Dziadka.

Na zakończenie młodzież szkolna otrzymała bezpłatnie materiały promujące bhp (filmy NAPO, broszury pierwsza pomoc RKO, bezpieczeństwo w sporcie, sieć ekspertów ds. BHP certyfikowanych przez CIOP-PIB). Najbardziej aktywni uczestnicy szkolenia w ocenie prowadzącego otrzymali ufundowane przez CIOP-PIB pendrive .

 

 

Czasem zdarza się, że podczas spaceru w parku czy w mieście widzimy osobę leżącą na ziemi. Zanim przyjedzie pogotowie możemy pomóc sprawdzając stan poszkodowanego. Na miejscu wypadku, po ocenie miejsca zdarzenia i ocenie wstępnej, obejmującej ogólne wrażenie, ocenę stanu świadomości, drożności dróg oddechowych, oddechu i krążenia wykonuje się szybkie badanie urazowe.

Delikatnie potrząsamy nieprzytomnego za ramię, aby przekonać się, czy nie śpi. Sprawdzamy oddech: jeśli go nie wyczuwamy, rozpoczynamy resuscytację krążeniowo-oddechową. Jeżeli oddech jest w porządku, sprawdzamy, czy nie ma żadnego urazu. Badanie urazowe wykonuje się, aby stwierdzić, jakie obrażenia odniósł chory i które z nich zagrażają jego życiu. Ocenia się w tym celu stan szyi, klatki piersiowej, brzucha oraz kończyn. Jest to zwięzła ocena, której celem jest stwierdzenie wszystkich obrażeń stanowiących zagrożenie życia.

Głowa

  • zaczynamy od badania twarzoczaszki - szukamy zmian w kośćcu, złamań, wklęśnięć, uszkodzeń zębów, oczu, wysączających się płynów z nosa lub uszu
  • badanie mózgoczaszki - poprzez delikatne ale stanowcze przesunięcie dłońmi po całej czaszce, poszukujemy wpukleń w czaszce, guzów, krwi, części ruchomych

Szyja

  • poprzez ocenę wzrokową szukamy zranień, krwotoków
  • poprzez ocenę palpacyjną szukamy zmian w kośćcu, na tylnej części szyi
  • jeżeli mamy kołnierz ortopedyczny to w tym momencie zakładamy go poszkodowanemu.

Klatka piersiowa

  • ocena wzrokowa - ruchy klatki piersiowej, ślady krwi, krwotoki
  • ocena palpacyjna - poprzez ułożenie dłoni równomiernie na lewej i prawej części klatki piersiowej i delikatny ale zdecydowany ucisk (koniecznie pionowo) szukamy złamań żeber, w zależności od wielkości klatki piersiowej czynność powtarzyamy w jednym, dwóch czy też trzech miejscach tak aby zbadać całą klatkę piersiową

Brzuch

  • ocena wzrokowa - szukamy krwawień, przerwania tkanki, wytrzewienia, zasinień
  • ocena palpacyjna - stosując umiarkowany ucisk badamy dłońmi brzuch dzieląc go sobie na cztery części, kolejno uciskamy lewą górną częśc, prawą górną, prawą dolną i lewą dolnączęść brzucha- szukamy miejsc twardych i miejsc bolesnych.

Miednica

  • ocena wzrokowa - szukamy krwotoków i nienaturalnego ułożenia lub nienaturalnej ruchomości miednicy.
  • ocena palpacyjna - obie dłonie ułożone są  na obu talerzach miednicy, stosując zdecydowany ucisk pionowo w dół i lekko na zewnątrz szukamy ruchomości w kośćcu miednicy, następnie ściskamy miednicę do środka  również poszukując ruchomości kośćca.

Kończyny dolne

  • ocena wzrokowa - szukamy krwotoków i nienaturalnych ułożeń kończyny, opuchlizn
  • ocena palpacyjna - ściskając szybkimi zdecydowanymi ruchami kończynę dolną od uda do stopy szukamy ruchomości w kośćcu, następnie zginamy równocześnie kończynę dolną w trzech stawach - biodrowym, kolanowym i skokowym szukając ograniczeń w ruchomości tych stawów.

Kończyny górne

  • ocena wzrokowa - szukamy krwotoków i nienaturalnych ułożeń kończyn, opuchlizn
  • ocena palpacyjna - ściskając szybkimi zdecydowanymi ruchami kończynę od ramienia do dłoni szukamy ruchomości kośćca, następnie zginamy kończynę równocześnie w stawie ramiennym, łokciowym, nadgarstku i paliczki palców szukając ograniczeń w ruchomości stawów.

Badanie pleców i pośladków.

  • ocena palpacyjna - poszkodowanego obracamy na bok, przy pomocy drugiego ratownika stabilizującego głowę, aby nie zmieniła pozycji względem ciała, wolną dłonią szukamy poprzez ucisk pleców i pośladków poszkodowanego śladów krwi, ewentualnych ciał obcych, zmian w kośćcu.

Następnie należy przeprowadzić SAMPLE. To wyraz ułatwiający prowadzenie wywiadu ratowniczego. Rozwijając ten skrót nawet w ogromnym stresie związanym z prowadzonymi działaniami, ratownik korzystając z konstrukcji wyrazu rozwija znaczenie kolejnych liter. Wywiad ten obejmuje zebranie informacji bądź ustalenie faktów o zaistniałym zdarzeniu np. przyczynach zachorowania, mechanizmach wywołujących uraz czy też oszacowanie siły powodującej obrażenia, itp.

S Objawy przedmiotowe/podmiotowe (Signs/Symptoms)

A Alergie (Allergies)

M Medykamenty (Medicines)

P Przebyte choroby (Past medical history)

L Lunch - ostatni posiłek (Last meal – intake)

E Ewentualnie co się stało? (Events Preceding)