Szczucin miejscem konferencji poświęconej bezpieczeństwu w ruchu drogowym

W dniu 25 września 2014 r. w Zespole Historii Drogownictwa w Szczucinie odbyła się konferencja „Bezpieczeństwo pracy w transporcie drogowym”, zorganizowana przez Biuro Doradczo-Usługowe BHP reprezentujące sieć ekspertów ds. bhp certyfikowanych przez CIOP-PIB, Komendę Powiatową Policji z Dąbrowy Tarnowskiej, Okręgowy Inspektorat Pracy w Krakowie oraz Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie, jako koordynatora ogólnoeuropejskiej kampanii informacyjnej „Stres w pracy? Nie dziękuję!”.

Konferencję otworzył Jan Sipior Burmistrz Miasta i Gminy Szczucin, który powitał wszystkich zaproszonych gości oraz uczestników, jednocześnie wyrażając podziękowanie dla organizatorów, że na miejsce konferencji wybrali małe miasteczko w powiecie dąbrowskim woj. małopolskiego. Temat konferencji doskonale obrazuje z problemem z jakim Szczucin boryka się od wielu lat tj. narastająca z każdym rokiem intensywność przejeżdżających pojazdów.

Kierownik Zespołu ds. Historii Drogownictwa Marceli Bochenek przedstawił historię Muzeum, w którym odbywała się konferencja. Muzeum poświęcone jest szeroko rozumianemu drogownictwu ale ostatnie lata oraz trendy światowe wskazują, że trzeba rozważyć zmianę terminologii na Muzeum KOMUNIKACJI. Jako gospodarz obiektu zaprosił wszystkich, aby po zakończeniu konferencji udali się na zwiedzanie Muzeum.

Pierwszy blok tematyczny tzw. techniczny konferencji był poświęcony bezpieczeństwu na drodze

Iwona Gajek przedstawiciel Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Kielcach, w swej prezentacji przedstawiła dobre i złe praktyki pojmowania Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego (BRD). Podczas swej bogato ilustrowanej prezentacji wykazała szereg nieprawidłowości oznakowania dróg podczas remontów przez wykonawców, które to z kolei wpływają na dezorganizację i informację uczestników ruchu drogowego. Piętą achillesową polskiego systemu BRD jest niewydolny system finansowania na poziomie zupełnie nieadekwatnym do strat generowanych przez wypadki.

Ryszard Iwaniec nadinspektor Okręgowego Inspektoratu Pracy w Krakowie w prezentacji „Kontrola przepisów w zakresie czasu jazdy i czasu postoju oraz obowiązkowych przerw i czasu odpoczynku kierowców” wyjaśnił jaki był cel prowadzonych kontroli przez inspektorów pracy w firmach transportowych. Nieprzestrzeganie dziennego i dwutygodniowego limitu czasu jazdy, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy, skrócenie dziennego i tygodniowego czasu odpoczynku, to tylko niektóre przykłady naruszeń prawa firm transportowych. Według pracodawców dzieje się tak z powodu utrudnień w ruchu drogowym, braku parkingów i czasu oczekiwania na odprawę celną.

I Z-ca Komendanta Powiatowego Policji w Dąbrowie Tarnowskiej mł. insp. Marek Banaś oraz Kierownik Referatu Ruchu Drogowego Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego podkom. Jarosław Kmieć w prezentacji „Bezpieczeństwo na drogach powiatu dąbrowskiego” omówili statystyki wypadków w powiecie z ostatnich 13 lat. W stosunku do ciągłego wzrostu liczby pojazdów poruszających się po drogach powiatu dąbrowskiego, brak jest proporcjonalnego rozwoju nowoczesnej sieci drogowej. W powiecie jest ok. 900 km drogi, z czego tylko 25 km to droga krajowa przez którą w miejscowości Dąbrowa Tarnowska wg Generalnego Pomiaru Ruchu wykonanego w 2010 r. średnio w roku przejeżdża 2759400 pojazdów silnikowych. Co daje 7560 pojazdów na dobę. Na tejże drodze na przełomie 13 lat było 302 wypadki, 1069 kolizji drogowych, 33 ofiary śmiertelne, 404 rannych gdzie porównując do ogólnej liczy dróg publicznych w powiecie (ok. 900) ww. statystyka przedstawia się następująco: 978 wypadków, 2996 kolizji, 83 zabitych, 1224 osoby ranne. Koszt zdarzeń drogowych zaistniałych na terenie powiatu dąbrowskiego w ostatnich 13 latach wyniósł ok. 349 mln PLN.

Kolejna prelekcja poświęcona była akcji „NIE BÓJ SIĘ RATOWAĆ ŻYCIA INNYM!” organizowanej w celu przełamania bariery strachu wśród kierowców przy ratowaniu życia na drodze. Andrzej Dziedzic przedstawił podstawy prawne obowiązujące w naszym kraju, dotyczące udzielania pierwszej pomocy w stosunku do kierujących pojazdami. Każdy poszkodowany bez względu na stan zdrowia, doznane obrażenia lub stan świadomości może i ma prawo w sytuacji zagrożenia odczuwać lęk, który również udziela się ratującemu. Wszystkie obecne na miejscu wypadku osoby są pod wpływem silnych emocji. W warunkach stresu zmniejsza się zdolność: racjonalnego myślenia i kreatywnego rozwiązywania problemów. Wykonujemy wtedy czynności, które są instynktowne lub wyuczone. Dlatego w akcji kładzie się nacisk aby zatrzymany kierowca zmierzył się z przygotowanymi fantomami do ćwiczeń i przypomniał (lub nauczył się) podczas krótkiego instruktażu podstawowych zasad udzielania pierwszej pomocy. Pierwsza pomoc nie jest trudna należy tylko przełamać barierę strachu.

Pierwsza pomoc na drodze – przełamanie bariery strachu w akcji NIE BÓJ SIĘ RATOWAĆ ŻYCIA INNYM!

Drugi blok tematyczny poświęcony był zagadnieniom stresu w pracy kierowcy, który w całości był poprowadzony przez pracowników Centralnego Instytutu Ochrony Pracy – Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie

Aneta Garda przybliżyła uczestnikom ideę europejskiej kampanii informacyjnej „Stres w pracy? Nie dziękuję!” Ponad połowa pracowników europejskich twierdzi, że stres jest częstym zjawiskiem w ich miejscu pracy. Uważa się, że wraz z innymi zagrożeniami psychospołecznymi, stres przyczynia się do ok. połowy wszystkich utraconych dni pracy. Jedynie ok. 30% organizacji w Europie posiada procedury postępowania w przypadku zagrożeń psychospołecznych. Często uważa się, że postępowanie w przypadku tego rodzaju zagrożeń jest trudniejsze niż w przypadku „tradycyjnych” zagrożeń BHP.

Anna Łuczak oraz Andrzej Najmiec z Pracowni Psychologii Społecznej CIOP-PIB  autorzy poradnika dla kierowców „Czynniki psychospołeczne w pracy kierowców” w prezentacjach „Stres w pracy w kontekście zawodu kierowcy” oraz „Indywidualne i organizacyjne uwarunkowanie kultury bezpieczeństwa w firmach transportu drogowego” przedstawili zagrożenia dla zdrowia i życia kierowców. Szczegółowo omówili czynniki psychospołeczne mające bezpośredni związek z bezpieczeństwem pracy w transporcie drogowym. Sprawność kierowcy, zmęczenie, agresja w ruchu drogowym, alkohol, nawet telefon komórkowy - każdy z tych czynników może stać się przyczyną wypadku. W Polsce, transport drogowy znajduje się na 3. miejscu, za przemysłem i budownictwem, pod względem liczby śmiertelnych ofiar wypadków przy pracy. Konflikt roli – sprzeczne wymagania stawiane kierowcom (trzymanie się rozkładu jazdy pomimo natężenia ruchu, utrudnień na drodze i konieczność przestrzegania przepisów ruchu drogowego) wpływa na poziom stresu wywołując niejednokrotnie choroby układu sercowo-naczyniowego, pokarmowego, nerwowego. Z pracownikami, którzy są uczestnikami kryzysowych zdarzeń należy konsultować możliwość wykonywania prac wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej. Wykorzystanie wiedzy, możliwości i doświadczenia pracowników, jasne granice między tolerowanym błędem a przewinieniem to kształtowanie kultury bezpieczeństwa. Nie każda pomoc, nie w każdej sytuacji i nie dla każdej osoby jest korzystna. Zmiana kulturowa jest procesem, wymaga systematycznej pracy, monitorowania, a także cierpliwości w oczekiwaniu na pozytywne efekty. Każde działanie, które angażuje nasz umysł do neutralnej emocjonalnie czynności działa relaksująco. Po prostu zajmujemy się czymś i przestajemy myśleć o tym, co nas boli.

W trakcie trwania konferencji na drodze krajowej przebiegającej wzdłuż Muzeum prowadzono akcję „NIE BÓJ SIĘ RATOWAĆ ŻYCIA INNYM!” Celem akcji jest propagowanie wśród uczestników ruchu drogowego i nie tylko zasad udzielania pierwszej pomocy ofiarom wypadków, a przede wszystkim przełamywania oporu i strachu przed jej udzieleniem. Zatrzymano 65 kierowców. Do dyspozycji kierowców  były fantomy do RKO dorosłego, dziecka i niemowlęcia, AED, manekin do udzielania pomocy w sytuacji zadławień oraz mobilny symulator pożarów. Uczestnikami pokazów i instruktaży oprócz zatrzymanych kierowców byli również uczestnicy konferencji, którzy w przerwie pomiędzy prelekcjami ochoczo sprawdzali swoje umiejętności w gaszeniu pożarów pod nadzorem Andrzeja Dziedzica.

Na podstawie ankiet wypełnionych przez kierujących otrzymano następujące odpowiedzi:

- 31 osób w przeszłości uczestniczyło w szkoleniu z pierwszej pomocy (z czego 28 w ostatnich pięciu latach),

- 40 osób potrafi udzielić pierwszej pomocy, a 51 udzieliłoby jej w razie konieczności,

- 57 osoby nie potrafi zastosować w praktyce AED,

- 55 osoby woli sprawdzić tętno niż ostrożnie potrząsnąć za ramiona poszkodowanego w celu sprawdzenia jego przytomności.

W trakcie trwania konferencji, w instruktażu wzięło udział ponad 100 osób (kierujący pojazdami i ich pasażerowie, jak i przygodne osoby zainteresowane tym, co dzieje na dziedzińcu Muzeum oraz uczestnicy konferencji).

Zatrzymani kierowcy otrzymali materiały promujące bezpieczną pracę przygotowane przez Biuro D-U BHP dotyczące zasad udzielania pierwszej pomocy, bezpieczeństwa podczas podróży i bezpiecznych wakacji, odblaski na rękę, ustniki do wentylacji zastępczej a najmłodsi płyty DVD NAPO. Natomiast uczestnicy oprócz ww. materiałów otrzymali materiały dotyczące kampanii „Stres w pracy? Nie dziękuję!” oraz poradnik „Podstawowe zasady bezpiecznej służby funkcjonariusza Policji” autorstwa Andrzeja Dziedzica.

Na zakończenie konferencji uczestnicy, którzy wypełnili kupon konkursowy wzięli udział w losowaniu profesjonalnej apteczki samochodowej. Szczęśliwego wygranego (współwłaściciela firmy transportowej z powiatu dąbrowskiego) wylosowała Anna Łuczak. „Oby nigdy nie musiał Pan skorzystać z jej zawartości” –  powiedział Andrzej Dziedzic (sponsor nagrody) wręczając nagrodę.

Prowadzącym konferencję był Andrzej Najmiec z Pracowni Psychologii Społecznej Centralnego Instytutu Ochrony Pracy - Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie.

Po tym był czas aby zwiedzić Muzeum. Przewodnikiem był niezastąpiony Marceli Bochenek, dzięki któremu powstało to unikalne w Europie Muzeum. „Jestem pod wrażeniem eksponatów tego Muzeum” stwierdziła jedna z uczestniczek wycieczki.

Konferencja była też okazją do spotkania laureatów konkursu „Pracodawca organizator pracy bezpiecznej” z powiatu dąbrowskiego z ubiegłych lat z nadinspektorem Ryszardem Iwańcem z OIP w Krakowie odpowiedzialnym za ten konkurs w Małopolsce. Sam fakt, że pomimo, iż Ci pracodawcy nie są związani z transportem drogowym i uczestniczą w takiej konferencji świadczy o ich świadomości w wypełnianiu obowiązków bhp w ich firmach" stwierdził Ryszard Iwaniec.

Konferencja została objęta patronatem medialnym przez redakcje: Atest Ochrona Pracy, Bezpieczeństwo Pracy, e-kurier dąbrowski, Promotor, które przedstawiły ofertę wydawniczą, udostępniając uczestnikom bezpłatne egzemplarze miesięczników.

W imieniu organizatorów dziękuję wszystkim wykładowcom i instytucjom, którzy przyczynili się do tego aby konferencja „Bezpieczeństwo pracy w transporcie drogowym” mogła zostać zrealizowana.

Szczególne podziękowania składam

Burmistrzowi Miasta i Gminy w Szczucinie  Janowi Sipiorowi

oraz

Kierownikowi Zespołu ds. Historii Drogownictwa w Szczucinie

Marcelemu Bochenkowi

za poświęcony czas i trud w przygotowaniu konferencji.